Optymalny wzrost szczeniąt dużych ras

Optymalny wzrost szczeniąt dużych ras
 

        Wzrost jest procesem, który u psów przebiega bardzo szybko w porównaniu z innymi gatunkami zwierząt i z człowiekiem. U rosnących psów w stosunkowo krótkim czasie zachodzą duże zmiany. Szczególnie spektakularny jest proces wzrostu ( w okresie wzrostu kości długich ) szczeniąt dużych ras. W wieku 16-18 miesięcy psy te osiągają ostateczną wielkość ( ale nie masę ciała ).

Płytki wzrostowe
Wzrost kości na długość zachodzi w płytkach wzrostowych. Kości nie rosną w sposób przypadkowy, lecz tylko w obrębie chrzęstnych płytek wzrostowych znajdujących się na ich końcach. Podczas procesu wzrostu chrząstka ulega mineralizacji i zmienia się w tkankę kostną. Proces ten trwa tak długo, aż kość osiągnie swą ostateczną długość. Zaburzenia tego procesu mogą prowadzić do schorzeń układu kostnego, a w rezultacie może dojść do nieodwracalnych zmian, np. kulawizny lub deformacji kości. Najczęściej mamy do czynienia ze zmianami w obrębie stawów ramieniowych i łokciowych. Może także dojść do zmian w stawach kolanowych lub skokowych.


Schorzenia układu kostnego
Badania jakimi objęto psy dużych ras w Szwecji, USA, Niemczech, Australii i Holandii wykazały, że występujące u nich schorzenia układu kostnego są często rezultatem anomalnego rozwoju chrząstki stawowej. U psów choroba o takim podłożu nosi nazwę osteochondrozy ( OC ) lub aseptycznej martwicy kostno-chrzęstnej ( Osteochondris dissecans ? OCD ). Z drugiej strony, nadmierne obciążenie stawów wskutek zbyt dużej masy ciała może także prowadzić do problemów, których znanym powszechnie przykładem jest dysplazja stawu biodrowego ( HD ). Osteochondroza (OC) i dysplazja stawu biodrowego (HD) są chorobami, które rozwijają się w fazie wzrostu. Są to schorzenia dziedziczne ale jednocześnie wpływ na ich rozwój mają czynniki środowiskowe, np. urazy. HD charakteryzuje się niedokładnym wpasowaniem główki kości udowej w panewkę stawu biodrowego wskutek nieprawidłowej budowy główki kości udowej i/lub panewki stawowej. Jeżeli pies nie ma HD w czasie, gdy zakończony zostaje rozwój jego kośćca ( do stwierdzenia tego konieczne jest prześwietlenie stawów biodrowych), nie będzie jej miał do końca życia. Natomiast może zdarzyć się, że pies ma HD, ale choroba ta nie została zdiagnozowana w młodym wieku. Wówczas może być ona rozpoznana dopiero w wieku późniejszym, kiedy widoczne będą objawy postępującego zwyrodnienia stawu lub stawów. To samo odnosi się do OCD.

W wielu pracach dotyczących HD dowiedziono, że ( abstrahując od czynników genetycznych) nadwaga u szczeniąt będąca rezultatem przekarmiania ( szczenię ma za dużą masę ciała jak na swój wiek w stosunku do wielkości ) prowadzi do znacznego wzrostu ryzyka wystąpienia klinicznych objawów HD. Natomiast u szczeniąt, które są w fazie wzrostu stosunkowo szczupłe, prawdopodobieństwo pojawienia się zmian zwyrodnieniowych w stawach biodrowych jest zdecydowanie mniejsze. Z punktu widzenia ortopedii, lepiej, kiedy szczenię jest szczupłe niż zbyt ?pulchne?. Każda nadwaga, nawet niewielka, przyczynia się do deformacji stawu biodrowego ( i faktycznie zwiększa ryzyko HD ). To, że szczenię jest szczupłe, nie ma wpływu na jego wielkość ( wysokość w kłębie). Szczenię nie rośnie przez to wolniej, natomiast wolniejsze są przyrosty masy jego ciała i jest to dla niego korzystne.

Ryzyko przedawkowania wapnia
Wapń jest niezbędny do prawidłowego rozwoju kości. Prowadzone na szeroką skalę badania wykazały, że największym czynnikiem ryzyka w przypadku OCD jest spożywanie zbyt dużych ilości wapnia. Jeżeli pies otrzymuje za duże ilości wapnia, wzrasta ryzyko wystąpienia u niego klinicznych zaburzeń rozwoju kośćca. Przedawkowanie wapnia może mieć miejsce wówczas, gdy pies żywiony kompletną i zbilansowaną karmą otrzymuje dodatkowo preparaty wapniowe, albo gdy otrzymuje kompletną karmę, ale zawierającą za wiele wapnia, a także gdy właściciel psa dodaje zbyt dużo wapnia do pożywienia przygotowywanego sposobem domowym. W żadnym razie nie należy dodawać wapnia do karmy kompletnej i zbilansowanej. Poziom wapnia w takich produktach jest starannie dobrany.

Ryzyko przedawkowania składników energetycznych
Na rozwój dysplazji stawu biodrowego (HD) nie ma wpływu wzrost kości na długość, natomiast istotnym czynnikiem jest w tym przypadku żywienie. Zbyt obfite (kaloryczne) żywienie szczeniąt w fazie wzrostu zwiększa ryzyko wystąpienia HD. W tym wypadku przyczyną jest zbyt intensywny przyrost masy ciała u psów, których kościec nie jest jeszcze dostatecznie rozwiniętą konstrukcją, która mogłaby bez problemów wytrzymać taki ciężar. W chwili narodzin szczenięcia, jego kościec w dużej mierze zbudowany jest z chrząstek, które stopniowo przekształcają się w kości. Chrząstka jest bardziej elastyczna od kości i podatna na odkształcenia. W przypadku obciążenia, chrząstka może ulec deformacji. Jeśli niedojrzały kościec (a zatem i niedojrzałe stawy biodrowe) poddany jest nadmiernemu obciążeniu wskutek zbyt dużej, jak na wiek psa, masy ciała, grozi to odkształceniem stawu biodrowego (lub stawów biodrowych) i dysplazją. Podobna prawidłowość zachodzi również w przypadku OCD oraz dysplazji stawu łokciowego (ED). Zbyt szybki przyrost masy ciała u młodych psów zwiększa ryzyko wystąpienia tych schorzeń. Harmonijny wzrost i kontrolowane przyrosty masy ciała to czynniki optymalne dla zapewnienia najlepszego efektu końcowego: zdrowego psa dorosłego.

Poziom białka
Badania rozwoju dogów niemieckich wykazały, że poziom białka w pożywieniu nie wywiera istotnego wpływu na rozwój kośćca. Wysoki poziom białka pokarmowego nie powoduje zwiększenia ryzyka OCD lub HD i nie wpływa na wzrost kości na długość.