Współczynniki gnetyczne

Współczynniki genetyczne.

Sprawdzenie współczynników genetycznych IC, AVK, RC, MK, dla hipotetycznego miotu oraz jego rodziców, oraz dla szczeniaka przed zakupem a przeznaczonego do hodowli powinno być obowiązkiem każdego odpowiedzialnego HODOWCY.

Optymalne wartości współczynnika inbredu Wrighta (IC) oraz współczynnika utraty przodków (AVK) wynoszą? IC=0 ,a AVK=100. W praktyce wartości IC poniżej 3% w danym skojarzeniu oraz współczynnika AVK powyżej 85% są wynikiem bardzo dobrym.
Ponad połowa wad wrodzonych jest spowodowana genami recesywnymi. W celu utrzymania rasy w dobrej kondycji zdrowotnej bardzo ważne jest dla planowanego skojarzenia skontrolować wartości współczynnika inbredu IC, współczynnika pokrewieństwa RC i współczynnika AVK dla potomka jak i jego rodziców. Pozwoli nam to uniknąć spotkania się identycznych alleli, które to mogą być źródłem wad wrodzonych.

WSPÓLCZYNNIK INBREDU WRIGHTA (IC) ( Wright’s Inbreeding Coefficient)

Współczynnik inbredu IC (inne oznaczenia spotykane w literaturze: WIC, IK, COI, FX, F) przyjmuje wartości od 0 do 100% i ukazuje stopień pokrewieństwa pomiędzy rodzicami przyszłego szczenięcia i wyznacza prawdopodobieństwo, że dany gen z pojedynczej pary alleli jednego psa jest identyczny z jednym spośród alleli tej samej pary drugiego psa. Podstawową konsekwencją wzrostu współczynnika inbredu jest wzrost homozygotyczności . Współczynnik inbredu IC jest zarówno funkcją  ilości jak i miejsca wspólnych przodków w rodowodzie. Specjaliści od genetyki zalecają, aby IC nie przekraczać  6% obliczonego dla rodowodu 5-pokoleniowego, oraz 9% dla 10-pokoleniowego rodowodu.
Według zaleceń FCI dla ras rzadkich IC nie powinien przekraczać 10%.


Współczynnik inbredu pokazuje tylko pokrewieństwo przez wspólnych przodków pomiędzy dwoma psami . W przypadków dwóch psów silnie zinbredowanych , ale pochodzących z dwóch różnych linii hodowlanych( tzn. nie mających wspólnych przodków) współczynnik ten osiąga wartość zero lub bliskie zeru. Oznacza to, że współczynnik inbredu nie dostarcza pełnego obrazu wartości genetycznej psów rodzicielskich. Z pomocą przychodzi tu współczynnik AVK (Ancestor Loss Coefficient), który nie wyklucza współczynnika inbredu jedynie uzupełnia informacje potrzebne hodowcy.

WSPÓŁCZYNNIK (AVK) ( Ancestor Loss Coefficient)

AVK współczynnik utraty przodków mówi nam o zawartości unikalnej puli genów i pozwala ocenić inbred we wcześniejszych pokoleniach po obu stronach rodowodu. Współczynnik AVK jest to wartość liczby przodków unikalnych do całkowitej liczby przodków niezależnych jaka powinna być w rodowodzie przy danej liczbie pokoleń.  Każdy hodowca , który dba o zdrowie przyszłych szczeniąt i rasy, powinien te dane sprawdzić i wziąć pod uwagę przy wyborze reproduktora do krycia oraz przy zakupie szczenięcia z przeznaczeniem do celów hodowlanych.

WSPÓŁCZYNNIK POKREWIEŃSTWA (RC) (Relationship coefficient)

Jest on miarą pokrewieństwa w rodowodzie i określa prawdopodobieństwo, że geny jednego osobnika są identyczne przez pochodzenie z tej samej linii z genami drugiego osobnika. Jest to korelacja pomiędzy wartościami inbredu dwóch psów skojarzonych a współczynnikiem potomka kojarzonej pary . Współczynnik RC daje obiektywny obraz podobieństwa w dwóch rodowodach za pomocą liczby wynikowej, która jest miarą udziałów występujących w rodowodzie przodków. W większości populacji, dwa osobniki dobrane przypadkowo powinny mieć współczynnik RC=0; siostra z bratem RC=50%; a bliźnięta identyczne RC=100%. Pozostałe skojarzenia powinny przyjmować wartości pomiędzy 0 a 50%.